تاقى کارى


تاقى کارى


تاقى کارى


تاقى کارى

پارکەکان
You are here: Homeروداوەکانبابەت ڕێکخراوە بە گوێرەى بەروار: July 2013


ئەمە وێنەی ھەڵمەتی چاندنی گوڵە لە دوورگەی ناوەندی ھەڵەبجە کە دەکەوێتە نێوان پارکی منارەو پارکی شانەدەر یەک لە شاری ھەولێر، ئەویش بە مەبەستی زیاتر جوانکردن و ڕازاندنەوەی شەقامەکە بوو.

بڵاو کراوەتەوە لە چاڵاکیەکان
Tuesday, 23 July 2013 06:49

ئێرە پایتەختە


‌پایتەختی پێکەوە ژیانە شاری بۆنەکانە شاری جیاوازیەکانە ...
‌ئێرە هەولێرە ‌

‌کە باسی کتێبی گینس دەکرێت بە هەزاران کەس لە دەوری قەلا کۆدەبێتەوە هەلپەرکێ دەکەن , وە رۆژی لە دایک بوونی پێغەمبەریش دێت بە هەزاران کەس لەدەوری قەلا کۆدەبێتەوە ناوی پێغەمبەرمان محمد د.خ لە قەلا دەنەخشێنن .
‌وە کاتێک گروپێکی مندالانە دێت هەزاران خێزان لە یاریگا ئامادە دەبن بۆ ئەوەی مندالاکانیان دلخۆشبن , وە کاتێکیش سەری سال دێت هەزاران کەس لە رۆلەکانی پایتەخت لە شەقامەکان ئاهەنگ دەگێرن .
‌وە کاتێکیش رۆژی هەینی دێت هەزاران کەس مزگەوتەکانی شار پڕ دەکەن به بەرماڵە پاکەکانیان ،‌ وە کاتێکیش سەردانی عەنکاوە دەکەی بە هەزاران کەس لە کەنیسە سەربەرزەکانیاندا نزایی لێخۆش بوون دەکەن .
‌وەکاتێک باسی پایتەختی گەشتیاری دەکەی بە هەزاران کەس روو لە شارەکەت دەکەن ، وە لەولاشەوە باسی هاتنی هونەرمەندێک دەکەی کە بە هەزاران کەس روو لە ئاهەنگەکەی دەکەن


بڵاو کراوەتەوە لە راپۆرت


وارگەی "گۆڵف نیوز" كە بە زمانی ئینگلیزی دێتە وەشان، لە راپۆرتێكی لەسەر شاری هەولێر بەناوی "گەشەكردن لە هەولێر راستەقینەیە یان ژاوەژاو" بڵاوی كردەوە، ئێستە ئەو شارە بەشێوەیەكی بێ وێنە گەشەی كردووە و وەك دوبەی لێ هاتووە.
زیاتر گوتی، پێشتر هەولێر لەلایەن سەدام حوسێن سەرۆكی لەداردراوی عێراق شارێكی نەخوازراو بوو و دۆخی بژێوی تێیدا زۆر خراپ بوو، بەڵام ئێستە وەك دوبەی لێهاتووە و ئاماژەی كرد، تەنانەت گەشەكردنی هەولێر لە دوبەی خێراترە، چونكە لە 4-5 ساڵی داهاتوو گەشەكردنێكی وا بەخۆیەوە دەبینێ كە ئیمارات لە 20 ساڵ پێی گەیشتووە.
راپۆرتەكە گوتی، ئێستە هەولێر ناوچەیەكی سەرنجراكێشە بۆ گەشتەوەر و دەسمایەگێڕان و چەندان سەنتەری بازرگانی و گردبوونەوەی ماڵباتە دەوڵەمەندەكان لەخۆ دەگرێ، وێڕای بوونی چێشتخانەی پیتزا و چینی یانەی شەوانە كە لە شارەكە بڵاو بوونەتەوە.
روونی كردەوە، ئێستە حكوومەت دەسمایەگێڕی لە كەرتی گەشتەوەری دەكا بەتایبەتی لە قەڵاكەی كە كۆنترین وڵكەی ئاوەدانە لە مێژوودا و سنتەری شارەكەی گرتووە و ئاماژەی كرد، لە دوای رووخانی رێژیمی عێراق وڵاتە دراوسێكانی عێراق بەتایبەتی ئێران و توركیا بەپەلە روویان لە سوودوەرگرتن لە هەلە ئابووریییەكان لەو شارە كرد و بەپێی ئامارەكانی وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێم زیاتر لە هەزار كۆمپانیای توركی و 300 كۆمپانیای ئێرانی لە شارەكەدا تۆمار كراون.

بەپێی راپۆرتەكە ئێستە توركیا پاڵپشتی لە دامەزراوە نەوتییەكان و دووكانی زەڕنگەری و كەلوپەلی خۆراك دەكا، سەڕەڕای ناڕەزایی بەرامبەر بیرۆكەی دروستبوونی دەوڵەتێكی سەربەخۆ لە كوردستانی عێراقدا.
بەپێی راپۆرتەكە، مافی كوردستانی عێراقە سەربەخۆ بێ و دەست بە داوای مافی چارەی خۆنووسین بۆ كوردی توركیا و ئێران و سووریا بكرێ كە ژمارەیان بە 28 ملیۆن دێتە خەمڵاندن.
راپۆرتەكە روونی كردەوە، ئەوەی توركیا لە ماوەی رابردوودا كردوویەتی، پلانێكی زیرەكانە بوو كە وای كرد هەولێر لە رووی ئابووریییەوە پشتی پێوە ببەستێ بۆ ئەوەی باڵەكانی لە رووی سیاسییەوە تێك بشكێنێ، هاوكات كە تا ئێستە بنیاتنانی دەوڵەتێكی كوردی، ئامانجی لەپێشینەی دەسەڵاتی هەرێمەكە نەبووە.


سه‌رچاوه‌: Aknews

بڵاو کراوەتەوە لە راپۆرت


له‌و كاته‌وه‌ كه‌ زه‌وى دروست بووه‌ هه تا ئه مرو ناوه ندى ئه و زينكه يه ى كه تيايدا ده زين به رده وام له كوران دا بووه ،ئه م به ره سه ندنى زينكه يه بوه ته هوى جيابوونه وه ى ئه م قوناغانه:

۱-قوناغى كونجاندنى زه وى بو بيشوازى مروف:

ئه م قوناغه به رده وام بوو هه تا ئه و كاته ى زه وى كونجاو بوو بو ده ركه وتنى مروف له سه رى .له م ماوه يه دا تويزى زيندوو ئاوى سه ر زه وى به ره ى سه ندوو جه ند جوريكى جياواز له كيانله وه رو رووه ك و سامانى كانزايى ده ركه وتن ،ئه م قوناغه زوربه ى ميزووى زه وى ده كريته وه تا ده ركه وتنى مروف له سه ر زه وى.
۲.قوناغى راو:-

له ماوه ى زيانى مروف دا به رده وام كه راوه به شوينى خواردن و خوارده مه نى له جوارجيوه ى ئه و زينكه ى كه تيايدا زياوه و فريرى راو بووه،له م قوناغه دا مروف بيرى له كاريكه رى و زيانه كانى سه ر زينكه نه كردبوه وه وه كاريكه رى له سه ر زينكه كه ى كه م بووه.

۳.قوناغى كشتوكال:-

ده توانين ئه م قوناغه به سه ره تاى ده سبيكردنى كاريكه رى سلبى مروف بو سه ر زينكه دابنيين كه به سووتانى دارستانه كان ده ستى بيكرد بو مه به ستى كشتوكال و مه رو مالات.

۴.قوناغى شورشى بيشه سازى:-

ئه م قوناغه له ناوه را ستى سه ده ى هه زده هه م ده ست بى ده كات تا ناوه راستى سه ده ى بيسته م كاتيك مروف ده ستى كرد به به كارهينانى ئاميرو دروست كردنى كاركه بو بركردنه وه ى بيوستييه كانى خوى و سوتاندنى سووته مه نى بو به گه رخستنى كارگه و هوكاره كانى كواستنه وه (ئوتومبيل و كه شتى و شه مه نده فه رو فروكه)،هه روه ها له م قوناغه دا مروف ده ستى كرد به كوج كردن له لاديكانه وه بو شاره كان،وه زيادبوونى وماره ى دانيشتوانى شار كه ئه نجام دا روز به روز روودانى كيشه ى ترسناك له سه ر زينكه.

۵.قوناغى شورشى زانيارى:

ئه و قوناغه يه كه ئستا تيايدا ده زين كه له نيوه ى دووه مى سه ده ى بيسته وه ده ست بى ده كات له م قوناغه دا زانستى ئه له كرتونى كومبيوته ر ده ركه وت به تايبه تى دواى دوزينه وه ى ترانزسته رو هوكاره كانى كواستنه وه به ره ى سه ندوو شورشى بيشه سازى كه يشته لوتكه و كيشه ى جوراوجورى زينكه ده ستى بيكرد وه ك :بيس بوونى هه واو خاك و ئاو و كه مبوونه وه ى سامانه سروشتييه كان و زيادببونى زماره ى دانيشتووانى سه ر زه وى ،كه واى كرد لايه نه به ربرس و نابه ربرسه كان ده ستيان كرد به ريكخستنى سيمينارو كونفراس له سه ر ئه م كيشانه و دانانى ريكه جاره ى كونجاو له بيناو باراستنى زينكه و به رده وامبوونى سامانه سرووشتييه كان و زيانيكى ته ندروست بو نه وه كانى داهات و .

زينكه:

له ووشه ى ( environ)كه با ماناى ده وروبه ر ديت وه ريكراوه كه بريتييه له (هه موو بارو هوكارانه ديت كه كاريكه رى ده كه نه سه ر زيانى هه موو زينده وه ران له سه ر زه وى .
يان زينكه به كويره ى (environtal protection act)بيناسه كراوه و ده ليت ((هه موو ئه و هوكاره فيزيايى و بايلوجيانه ى ده ورووبه ر ده كريته وه كه كاريكه رى ده كه نه سه ر يه كترى ))
زاانستى زينكه زانستيكى كشتكيره كه بيويسته زور زانستى تر تيايدا تيكه ل بكريت وه كو زانسته كانى (فيزيا،كيميا،بايلوجى،جيول� �� �� �جى،جوكرافيا،به روه رده،ئابوورى،........هتد)
زينده وه را ن له سه ر زه وى هه ر له بجوكترينه وه (فايروس و به كتريا و كه رووه كان )هه تا
كه وره ترين زينده وه رى كوى زه وى زينكه ى تايبه تى خوى هه يه.

زينكه زانى :-
زاناى ئه لمانى ئه رست هاكل(۱۸۶۹)ووشه ى (ecology)بو ماناى زينكه زانى داناو كه به مانا يونانيه كه ى (oikos)=خانوو،مال و (logy)=زانست ديت.
زينكه زانى بريتى يه له و زانسته ى كه ده رباره ى كارليك و كاريكه رى زينده واران له كه ل زينكه سرووشتييه كان ده دويت ،كه هه ردوو راسته وخوو به به رده وامى كاريكه رى ده كه نه سه ر يه ك.
هه ر كورانيك له زينكه ى سرووشتى كاريكه رى هه يه له سه ر زينده وه را ن و وه به بيجه وانه شه وه.

ريكخستنى زينكه(ئاسته كانى ريكخستنى زينكه)
۱.زينده وه ر
۲.كومه له ى زينده يى
۳.كومه لكاى زينده يى
۴.سيستمى زينكه يى
۵.زينده به رك.
زينده وه ر :-
يه كه ى بيكهاته ى سيستمى زينكه يه (زينده وه ر تواناى هه يه زور بيت ،كه شه بكات،هاوسه نك رابكريت ،به ره بسينيت،كارداناوه ى كارليكه كانى هه بيت،ماده ى بوماوه ى تيا بيت)
كومه له يى زينده يى:-
بريتييه له كومه له زينده وه ريكى هه مان جورو تاك كه له ناوجه يه كى جوكرافى دياريكراوادا ده زين.
كومه لكه يى زينده يى:-
بريتييه له كوى هه موو ئه و كومه له زينده ييانه ى كه له ناوجه يه كى جوكرافى دياريكراودا ده زين و كارليك له سه ر يه كترى ده كه ن.
سيستمى زينكه يى:-
يه كه ى فرمانه له زانستى زينكه زانى دا كه بيك ديت له هه ردوو كومه له ى زينده يى و ئه و زينكه يه ى تيايدا ده زين و به توندجى بشت به يه كتر ده به ستن بو به رده وامى بروسه ى زيان له ريكه ى هاتنه ناوه و جوونه ده ره وه ى ماده كيمياوييه كان و ووزه.
زينده به رك:-
ئه و به شه ى زه وييه كه زيانى تيادايه و قولترين به شى زه رياكان ده كريته وه تا به رزترين كه ش له (به ركى كاز(سبوره كانى رووه ك وه كه رووه كانى تيادا بلاو ده بيته وه و هه روه ها ئه و جينه ى سه ره وه ى خاك ده كريته وه كه تواناى دابين كردنى زيانى هه يه بو مروف.
له ۳ به ش بيكهاتووه
*به شى ئاو
*به شى هه وا
*به شى خاك

هه ريمى زيندوو :

بريتييه له ناوجه يه كى سروشتى فراوان كه كومه لكه يه كى له هه موو جوره كانى زينده وه ر (له كيانله به رو رووه ك و وردبينه زينده وه رى)تيايدايه وه كو (هه ريمى دارستان ،هه ريمى بيايان ،هه ريمى به سته له ك)
هه ريمى زيندووه كان فراوانترو ئالوزترن له سيستمه ى زينكه يى ،به لام له روويى بيكهاته وه وه ك يه كن به لام هه ندى جياوازى له زماره ى جورة زينده وه رانا له شوينه جوكرافيه جياجياكان دا به جدى ده كريت .
سيسته مى زينكه يى له روويى بيكهاتنه وه بيك ديت له هوكاره زينده يه كان و هوكاره نازينده ييه كان:
هوكاره نازينده ييه كان بيك ديت له
ا.هوكاره فيزياييه كان(راده ى تيشكى خور،بله ى كه رمى ،راده ى شى و ئاراسته ى با..........)
ب.هوكاره كيمياييه كان:بريتى يه له (ماده نا ئه ندامييه كان وه كو كاربون و نايتروجين و دوانه ئوكسيدى كاربون و ئوكسجين و .......)كه به زدارى له سوورى سروشتى ()ده كه ن.
ج.ئاويته ئه ندامى يه كان(بروتين و كاربوهيدرات و ......)

هوكاره زينده ييه كان:
هه موو ئه و زينده وه رانه ده كريته وه كه له سيسته ميكى زينكه يى دياريكراودا ده زين.
زينده زه ران له سيسته مى زينكه يى به كويره ى جونيتى ئه و ووزه يه ى وه رى ده كرن ده كريت به م به شانه وه:
۱.به رهه مهينه ره كان:هه موو ئه و زينده وه رانه ده كريته وه كه ده توانن خويان خوراك بو خويان دروست بكه ن له ريكه ى بروسه يه كى ئالوز كه بيى ده وتريت (روشنه بيكهاتن)به بونى ئاو دوانه ئوكسيدى كاربون به يارمه تى تيشكى خور زينده وه رانى وه ك (قه وزه كان و رووه كه سه وزه كان) وه ههندى جورى به كترياش ده كريته وه.

به رهه م هينه ره كان ده توانن ووزه ى خور بكورن بو ووزه ى كيميايى و له ئاويته يه كى ئه ندامى ئالوز كوى بكه نه وه (كلوكوز)،دواى ئه وه به رهه مهينه ره كان ئه توانن شه كرى كلوكوز به ريكه ى كارليكى زور ئالوزتر بو بكورن بو( بروتين و كاربوهيدرات و فيتامين .........) كه يارمه تى بوونى مادده ى خوراكى وه ك نايتروجين و فوسفورو كبريت و كانزاكان كه له زينكه يه ك دا هه ن.

۲.به كارهينه ره كان:
ئه و زينده وه رانه ن كه ناتوانن خوراك بو خويان دروست بكه ن به لكو بشت ده به ستن به به رهه مهينه ره كان به شيوه ى راسته وخو يان ناراسته وخو،كه ئه ميش ده كريت به جه ند جوريكه وه:
ا.كياخوره كان:
ئه و زينده وه رانه ن كه رووه ك ده خون و راسته وخو بشت به خواردنى رووه ك ده به ستن.
ب.كوشت خوره كان:
ئه و زينده وه رانه ن كه كوشت ده خون و بشت به خواردنى كيانله وه رانى تر ده به ستن ،وه كو (شير،بلنك،كورك،هه لو..........)
ج.هه مه جه شن خوره كان:
ئه و زينده وه رانه ن كه بشت به خواردنى هه ردوو رووه ك و كوشت ده به ستن وه كو (ريوى ،مروف،...)

كه نده خور:ئه و زينده وه رانه ن كه لاشه ى بوكه نى زينده وه رى مردوو ده خون وه كو (داله كه ر خور و كه متيار)

۳.شيكه ره وه كان:
ئه و زيندوه رانه ن كه له ريكه ى هه لوه شاندنى باشماوه ى زينده وه ره وه را ن و زينده وه ره مردووه كان ووزه يان ده ست ده كه ويت وه كو (به كتريا و كه رووه كان).
كه ده توانن مادده سه ره تاييه كان بكه ريننه وه بو سروشت ئه م مادانه جاريكى تر له ريكه ر به رهه مهينه ره كانه وه به كاربهينريته وه،زينده وه ره شيكه ره وه كان كرنكى زوريان له هه موو سيسته ميكى زينكه يى هه يه جونكه ئه م زينده وه رانه هه لده ستن به ته واو كردن و به رده وامى سوورى خواردنى توخمه كان له سروشت دا.

زنجيره ى خوراك:
بريتييه له ريره وى ووزه له قوناغه جياوازه كان دا كه ئامانجه كانى شيوازى خواردنى تيا به يره و ده كريت له لايه ن زنجيره يه ك زينده وه ره وه ،زنجيره ى خوراك به به رهه م هينه ر ده ست بى ده كات و به كوشت خور كوتاى ديت.
*قه وزه-ماسى بجووك-ماسى كه وره تر-ماسى قرش
*كيا-ئاسك-بلنك

تورى خوراك:
بريتييه له جه ند زنجيره يه كى خوراك كه له نميوانيان دا به يوه ندى هه يه و كارده كه نه سه ر يه كتر تورى خوراك زور ئالوزترو فراوانتره له زنجيره ى خوراك و له هه موو سيسته ميكى زينكه يى ده بينرت.

هه ره مى ووزه:
بريتييه له و هيلكارييه شيوه هه ره مييه يه ى يان سيكوشه ييه ى كه تيايدا روشتن و تيبه ر بوون و وون بوونى ووزه له زنجيره خوراك دا روون ده كاته وه له سيسته ميكى زينكه يى دياريكراودا

بڵاو کراوەتەوە لە راپۆرت


. نوسینی:
.ژیار عومەر

گرفتی مانەوەی ژیان و زەوی تەنها کەوەتنە خوارەوەی نەیزەکەکان نیە بەڵکو لەو گرنگتر هەیە ئەویش پیسبونی ژینگەیە کە یەکێکە لەهۆکارەکانی لەناوچونی مرۆڤایەتی سات لەدوای سات ئەمە تەنها کاریگەری لەسەر مرۆڤ نەبوە لەئێستا دەرکەوتوە گۆڕانی جوگرافیای لە زەویدا ڕویداوە ئەویش بەهۆی گەرمبونو لەناوچونی زەریا بەستەڵەکەکانەوەیە کەئەمانەش دوو هۆکاری سەرەکین لەوانە بەکارهێنانی زیاد لەپیویستی کارگە زەبەلاحەکانی پیشەسازی هەروەها بڕینەوەی بەشیکی زۆری دارستانەکانو سوتانی هەندیکی کەیان ئەمانە و چەندەهای دیکە لە گرنگترین هۆکاری پیسبونو لەناوچونی ژینگەن .

ژیان بە پشتبەستن بە ئاو خاکو هەواو خۆراک درێژە دەکیشێ بەلام لە ئەنجامی ئەو گۆ ڕانە کەشیەی بەسەر دونیادا هاتوە لەلایەک و کونبونی بەرگی ئۆزۆن (کە زیانی جەستەیو دەرەکیشی هەیە و بەشیک لەو سوتانە خۆییەکان بەهۆی ئەمەوە ڕودەدات) ڕوبەڕوی قەیرانی لەناوچون دەبێتەوە . لەئەنجامی توێژینەوە نێونەتەوەییەکانەوە دەردەکوێ رێژەی ستانداردی ژینگەی بۆ سەوزای لە دەبێ %١٥ بێ ، بۆ شارێکی وەکو سلیمانی کە دانیشتوانەکەی نزیکەی دووملیۆن کەسە ئەم ڕێژەیەی کە وەدەست هاتوە لە ئەنجامی کارکردنی حکومەت کە %٤ زۆر زۆر ترسناکەو پیویستبو لەسەرو %٢٠ بوایە ئەگەر لەڕوی تەندروستیەوە چاوێ لێبکەین دانیشتوانەکەی بەزۆر نەخۆشی جۆربەجۆری مەترسیدارەوە دەنالێنن جگەلەمەش ریژەی زیادبونی جەڵدەو شیرپەنجەو گەلێک لە نەخۆشیەکانی تر و بەتایبەتی رەبوە کە پێویستی بە ژینگەیەکی پاکو خاوینە لە زیدبوندانو هۆکارەکەشی نادیارە! لەدونیادا دووهۆکار بۆ مردنی کتو پڕ هەیە ئەویش کۆتایی ژیان یا نالەباری گوزەران بەتەنها لە هۆکاری دوەمدا بەشێکی زۆری مردوانی ئەم وڵاتە دەگرێتەوە چونکە ئاسمان و خاک و بڵندایو نزمای هەموی وەک یەک ڕەنگو یەک شێوەیان لیهاتەوە ترسناک ترین دیاردەی نێگەتیڤی ئەم گۆرانە خۆلبارین و بەبیابان بونی ناوچە کوردیەکانە بەتایبەت ئەو ناوچانەی بەشێوەیەکی چڕ خۆڵبارین ڕوی تێدەکات بۆ ئەمەش سولەیمانی پلەی نایابی هەیە لەزۆر کاتدا بینین بۆ چەند مەترێک و کەمتریش کەمدەبێتەوە ئەمانەش هەڵبەت رێگرتن لێی زۆر دژوارنیە لێرەدا وتەی کەسانیکم بیردیتەوە کەدیانوت لەسەردەمی سەدام و ڕژێمەکەیدا سولێمانی سەوزترین شاربو وە گەیشتۆتە سەرو %٢٥ کەئەمەش زۆر باشو بێهاوتایە بۆ لابردنی کۆمەلێک نەخۆشیو گریمانەی بەبیانان بونی کەچی لەپاش حوکمی خۆی ئەم رێژەیە کەمی کردوە بۆ %٤ ئەویش بەمدوایانە بەرزبۆتەوە ئاخۆ لەوەو پێش چەندبوبێو چۆن ژیان لەم مەملەکەتەدا گوزەرابێ کە یەک پارچە خۆڵو تۆزە!



بەگشتی ئەو مەترسیانەی سەرەوە باسکرا بەهۆی چەند هۆکارێکەوەیە کە هەوڵدەدەین بەڕونی و ڕاشکاوی لەمەڕیان بدوێین :

١- کێشە ناوخۆییەکانی کورد لە باشوری کوردستان سەردەمانێکی زۆری ڕاماڵی بەخۆیەوە و بوەهۆی لەبیرکردنی زۆر کایەی ژیان و مانەوە لەونێوەندەدا ژینگە

٢- چۆڵ کردنی گوندەکان و نەمانی زەویو زاری سەوزو کشتوکالی

٣-نەبونی ماستەر پلانو دەستەی بيڕیوەبردنی باخچەو گرنگیدانی شوێنە سەوزاییەکان کەبەداخەوە زۆربەی کات ئەوکەسانەی لەویدا کاتیان دەگوزەران لەپاش چونیان بەپیسیو بە کۆمەلێ خاشاکی مەترسیدار جێدەهێشت کەبەدرێژای دەیان و سەدان ساڵ لەکۆڵ ژینگەنابنەوەو بەپاکیو بەسودی نایهێڵنەوە

٤-بڕینەوەی دارەکان کەئەمە بۆخۆی گەورەترین گوێ پێنەدانی ساڵانی ڕابردوی حکومەتبوە کە پێدەچی تائێستا هەرمابێ بەڵام لەقاڵبیکی نویدا( بە زەمکردن نەبێ کوردستان خۆی ئەوەندەی دارو دەوەن نیە تا لێشی بڕنەوە)

٥-چاندنی کۆمەڵێک دار و سەوزکردنی چەندین ڕوبەر بەلام ئاونەدانو پشتگوێخستنی مالوێرانی ڕویتێکردنو مایەپوچبون بەڵگەش بۆئەمە لەم شارەدا بەڕونی دیارە و هێشتا ئاسەوارەکانی هەرماوە

٦- نەبونی سەوزای لەماڵەکاندا گەورەترین گرفتە

٧-سوتاندنی ئەو بەشە سوزاییانەی دەوروبەری شار

٨-تائێستا چەند جار ڕویداوە پرۆژەی باخچەو شوێنی سەوزای گۆردراوە بۆ بیناو باڵەخانە

٩- دروستبون و دامەزراندنی کۆمەلێک کارگەو پڕۆژەی نەشیاو لە چەند ناوچەیەکدا کە دەردراوی پیسو مەترسیدار بەجیدێلێ لەم ولاتەدا

١٠- هەروەها هاتنی ژمارەیەکی بێشوماری ئۆتۆمبێل بۆناو خاکی کوردستان ڕۆڵێ سەرەکی دەگێڕن لە پیسکردنی ژینگەدا



هەمو ئەمانە گرفتن بۆ دروست نەبونی ژینگەیەی ئارامو پاک بۆ نەوەکانی ئەم ولاتە لەسەروبەندی پاراستنی ژینگە لەولاتە پێشکەوتوەکاندا ساڵانە چەندەها کۆڕو کۆبونەوە ئەنجام دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی دەردراوە کیمیایەکان بەلام بەداخەوە ئەو بەلێن و ڕیکەوتن نامانە هێشتا نەچونەتە جێبەجێ کردنەوە یا تەنها لاوەکیەکانی پێشخراوە و گرنگو پێویستەکان هەرباسیشی لێوەناکرێ !



بەگشتی چارەکردنو بنبڕکردنی خۆڵبارینو سەوزکردنی ناوچە بێ سەوزاییەکان دەکرێ لەڕێی چەند هەنگاوی سەرەکیەوەبێ (لێرەدا هەولەدەین بەکورتی هەندیک لەوانە بژمێرین):

١-سەوزکردنی دەوروبەری شار و هەنگاونان بۆ دروست کردنی ناوچەی بەرفراوانی سەوزای چێنراو بە درخەت

٢- دروست کردنی چەندین پڕۆژەی باخچەی مەزن لەشارەکاندا کەزۆر لەپێویست پێویسترە چونکە ئەوانەی کەهەن توانی قەرەبوکردنەوی زیانەکان ناکەن

٣- لەهەر پڕۆژەیەکی نیشتەجیبوندا جا چ خانوبێ یا کۆمەڵەی نیشتەجێبون پێویستە ڕوبەرێکی دیاریکراو بۆ باخجەو سەوزای دابنرێ کەئەمەیانن جێگای داخە بەهۆی دابرشکردنی زەویو زارەکانی و.شارەوانی کەهەمویان لە ١٥٠و ٢٠٠ مەتردان تەنها بەشی خانو دەکات هەندێجاریش هیچ شوێنێکی کراوەی تێدانیە تا باخچەی تیابێ!

٣- پێویستە پێش کردنەوەی هەردرگایەکی خوێندنگابێ یا باخچەی ساوایان یا هەرشوێنیکی فیرکاری حکومی و ناحوکومی وانەی تایبەت بە پاراستنی ژینگە دابنرێ و رێژەیەکی تەرخان بکرێ بۆ باخچەو سەوزایی

٤- پرۆگرامی فیرکاری ژینگەیی بۆ ئاستە جیاکان

٥- هەڵمەتی هۆشیاری ژینگەیی بەردەوام نەک تەنها بۆڕۆژێکو هەفتەیەک بەلکو مانگو تەنانەت ساڵیش زۆر پێویستە بکرێ بۆ پرۆسەی پاراستن و سەوزکردنی کوردستان

٦- دانانی چاودێرو سەرپەرشتیاری شوێنە سەوزای و باخچەکانی شارو دەرەوەی شار



هەرچەند کۆمەڵەی کوردستانێکی سەوز کارو چالاکی خۆیان درێژەپیداوە هەروەها وەزارەتو لایەنی پەیوەندیدار بەردەوام کاردەکەن بۆ هۆشیاری تاکی کورد لەمەڕ گرنگی سەوزایی بەڵام ئێستا سلێمانی و دانیستوانەکەی لەژێر دوو هۆکاری زۆر سەرەکیو ناهەمواردان بۆ ژیان ئەوانیش گەرمایەکی لەڕادەبەدەر و خۆلبارینیکی بێ وچان کەم تازۆر ئەمانە دوهۆکاری کێشەی دەرونیو نەخۆشین ڕەنگبێ لەگەروی هەرتاکیکی ئەمشارەدا لەکاتی خۆلبارینو دواتری ئەوەندە پیسو خۆلاویبێ لە فلتەری ئامێرەکان پیستربێ!





بەپشت بەستن بەو ئامارانی بڵاودەکرێنەوە لەسەر مردنو نەخۆشی بەشی زۆری کۆمەڵگای کوردی دەلالەت لەوەدەدات ئەستەمە بێ سەوزایی ژینگەیەکی گونجاو دەستەبەربێ بۆ ژیانێکی تەندروست و بتوانن هەوایەکی خاوێن هەڵمژن لە ئاسودەیەکی بێهاوتادا.

بڵاو کراوەتەوە لە ووتار


ئەو پاركە بە دەوری قەڵای هەولێر دروست دەكرێت و ژمارەیەك نافورە و كافتریا لە خۆ دەگرێت لەگەڵ مۆزەخانەیەك بۆ ئەنفال و دوو گۆڕەپانی ئاهەنگگێڕان و شوێنی وەستانی ئۆتۆمبیل كە جێگەی 2 هەزار ئۆتۆمبیل دەبێت.

بڵاو کراوەتەوە لە هەواڵەکان